Rookterugslag en veiligheid
Schoorsteen trekt niet goed: wat kan er aan de hand zijn?
Ga bij een CO-alarm, vermoeden van koolmonoxide of schoorsteenbrand direct met iedereen naar buiten en bel daar 112. Kwam er bij een eerdere stookbeurt rook de kamer in? Vertel de vakman wanneer u de rook voor het eerst zag.

In dit artikel
Het korte antwoord
Komt er rook vanuit de houtkachel de kamer in, leg dan geen hout meer bij en ga uit de rook. Bij direct gevaar belt u buiten 112. Is het gevaar geweken, maar blijft de oorzaak onduidelijk of is het vaker gebeurd? Laat de kachel, het rookkanaal en de luchttoevoer beoordelen voordat u weer stookt.
Er komt rook de kamer in. Wat doet u nu?
Ga bij aanhoudende rook in huis met iedereen naar buiten. Bel bij direct gevaar vanaf een veilige plek 112.
Waarschuw uw huisgenoten, ga samen direct naar buiten en bel daar 112. Vermeld het als iemand bij de brandende kachel hoofdpijn kreeg, misselijk werd of zich duizelig voelde. Blijf buiten en volg de aanwijzingen van de meldkamer. Advies van de brandweer bij koolmonoxide.
Hoort u een hard loeiend geluid uit het kanaal of ziet u vlammen boven de schoorsteen? Breng iedereen naar buiten en bel daar direct 112. Zeg dat u een schoorsteenbrand vermoedt. Gebruik nooit water om de brand te blussen. Zo herkent u een schoorsteenbrand.
Rook kunt u vaak zien of ruiken. Koolmonoxide (CO) is onzichtbaar en reukloos. Ook als de rooklucht wegtrekt, weet u dus niet of de lucht veilig is. Steek geen lucifer, papier of hout aan om de trek te testen. Meer over CO en alarmering.
Wat betekent schoorsteentrek en wanneer valt het probleem op?
Schoorsteentrek is het drukverschil dat rookgassen via de schoorsteen naar buiten voert. Warme rookgassen zijn lichter dan de koudere buitenlucht en stijgen op. Bij het aanmaken kan de lucht in het kanaal nog koud zijn. Komt er ook rook terug als de kachel al een tijd brandt, dan verklaart een koude start dat minder goed.
| Eerder opgemerkt patroon | Mogelijke verklaring | Wat doorgeven? |
|---|---|---|
| Rook bij het aanmaken | De trek kan in een koud kanaal traag op gang komen. | Hoe lang stond de kachel daarvoor uit? Wanneer zag u rook? |
| Rook tijdens het koken | Een afzuigkap met afvoer naar buiten kan onderdruk veroorzaken. | Welke afzuiging stond aan en op welke stand? |
| Ook rook bij een warme kachel | Een vernauwing, een gebrek aan het kanaal of te weinig luchttoevoer kan meespelen. | Waar kwam de rook uit? Was de kacheldeur op dat moment open of dicht? |
Welke oorzaken kunnen een slechte trek verklaren?
Een schoorsteen kan slecht trekken doordat er te weinig verse lucht bij de kachel komt, de rook onderweg op een hindernis stuit of het kanaal ongunstig uitmondt.
Luchttoevoer en onderdruk. Denk aan een open woonkeuken waar de houtkachel jarenlang goed trok. Na de verbouwing hangt er een afzuigkap met afvoer naar buiten. Als die kap lucht afvoert en er te weinig buitenlucht binnenkomt, kan de luchtdruk in de kamer dalen. Daardoor kunnen rookgassen de kamer in stromen. Het RIVM legt uit hoe mechanische afzuiging onderdruk kan veroorzaken.
Vervuiling of verstopping. Roetaanslag kan het kanaal vernauwen. Ook nestmateriaal of losgeraakt metselwerk kan de doorgang blokkeren. Vertel de schoorsteenveger of er bijvoorbeeld gruis in de koude haard lag en wanneer het kanaal voor het laatst is geveegd.
Verloop en ligging van het kanaal. Bochten en horizontale delen kunnen de afvoer bemoeilijken. Ook de plek waar rook boven het dak naar buiten komt en de windrichting kunnen invloed hebben. De ASPB noemt de plaats van de uitmonding ook bij rookhinder voor buren. Geef door of de klachten begonnen na werkzaamheden aan het dak of de schoorsteen.
Welke waarnemingen helpen de vakman?
Beschrijf één eerdere stookbeurt zo precies mogelijk. “Tijdens het koken kwam er rook uit de kachel toen ik de deur opende” geeft de vakman meer houvast dan “de schoorsteen trekt niet goed”.
- Toestel. Meld of het om een open haard, inzethaard of vrijstaande houtkachel gaat. Houd merk en model bij de hand als u die weet.
- Moment. Gebeurde het bij het aanmaken, bij het bijvullen of terwijl de kachel met gesloten deur brandde?
- Afzuiging. Weet u nog of de afzuigkap of mechanische ventilatie aanstond? Vermeld bij een afzuigkap of die lucht naar buiten afvoert of in de keuken terugblaast.
- Veranderingen. Denk aan nieuwe kozijnen, een vervangen ventilatierooster of een ander toestel op hetzelfde kanaal. Noem ook de datum van het laatste onderhoud als u die kent.
Weet u iets niet meer, laat dat dan open. U hoeft de situatie niet opnieuw op te wekken.
Wanneer laat u het rookkanaal onderzoeken?
Laat het rookkanaal vóór de volgende stookbeurt onderzoeken als rookterugslag terugkeert, de oorzaak onduidelijk blijft of u een verstopping vermoedt. Wacht dan niet op de volgende geplande veegbeurt.
Bij roetaanslag kan reinigen de doorgang weer vrijmaken. Is de binnenkant moeilijk te beoordelen of vermoedt de schoorsteenveger schade, dan kan een camera laten zien waar een vernauwing of beschadiging zit. Bij WIVON kunt u uw rookkanaal laten inspecteren.
Begonnen de klachten na de plaatsing van een nieuwe kachel of afzuigkap? Vraag een installateur om de luchttoevoer, de afzuiging en de aansluiting van het toestel samen te beoordelen. Bespreek wanneer u weer veilig kunt stoken. Voor het gewone onderhoud leest u hoe vaak u de schoorsteen laat vegen.
Vermeld bij uw aanvraag het type kachel en het moment waarop de rook terugkwam.
Veelgestelde vragen
Een afzuigkap met afvoer naar buiten kan onderdruk veroorzaken als er onvoldoende verse lucht de woning binnenkomt. Vooral een kachel die lucht uit de kamer gebruikt, kan daar gevoelig voor zijn. Laat de luchttoevoer beoordelen. Een open raam biedt geen zekerheid dat u veilig kunt stoken.
Ja, ook een schoon rookkanaal kan slecht trekken. Vegen verwijdert aanslag, maar verandert bijvoorbeeld niets aan de luchttoevoer in huis. Meld aan de vakman dat de klachten na het vegen aanhielden.
Nee. Een trekkap kan alleen helpen als de oorzaak bij de uitmonding ligt. Een kap verhelpt geen verstopping verderop in het kanaal en zorgt niet voor extra luchttoevoer naar de kachel. Laat eerst beoordelen waar de rookafvoer wordt verstoord.
Waarschuw iedereen in huis, ga direct samen naar buiten en bel daar 112. Zeg dat de CO-melder afgaat. Ga pas terug naar binnen wanneer de hulpdiensten aangeven dat dit veilig is.
Bronnen bij dit artikel
Over WIVON
WIVON is een schoorsteenveegbedrijf uit Oosterhout. Wij reinigen en inspecteren rookkanalen in Noord-Brabant en Zuid-Holland. Met een inspectiecamera kunnen wij ook delen van het kanaal bekijken die vanaf de haard buiten zicht liggen.
Meer over WIVON en onze inspectiemethoden →